Bản in

Một số biện pháp xây dựng phong trào "Giữ vở sạch, viết chữ đẹp" ở trường Tiểu học

Chúng ta biết rằng chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc tiểu học, học sinh phải dùng chữ viết để học tập và giao tiếp. Vì vậy, chữ viết không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những kĩ năng hàng đầu của việc học môn Tiếng Việt trong trường tiểu học - đó là kỹ năng viết chữ. Nếu học sinh viết đúng, đẹp, rõ ràng, đảm bảo tốc độ quy định thì học sinh có điều kiện để ghi chép bài học tốt, nhờ vậy mà kết quả học tập tốt hơn, ngược lại viết xấu sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của các em.


    Để học sinh viết đẹp thì trước hết phải viết đúng qua các tiết tập viết ở lớp. Bởi vì, qua đó học sinh nắm được các khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, toạ độ, tốc độ, tên gọi các nét, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, và liên kết các chữ cái khi viết .Từ đó, mới hình thành ở các em những biểu tượng về hình dáng độ cao và sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết. Ngoài ra, học sinh còn rèn thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, xác định được khoảng cách để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh và viết đẹp .

     Chữ viết mang tính thực hành cao, ngoài việc học sinh nắm được các kiến thức cơ bản của việc viết chữ và kỹ thuật viết thì rèn viết chữ đẹp là một yêu cầu cũng hết sức quan trọng và cần thiết, vì vậy chúng ta cần chú ý rèn cho học sinh tính cẩn thận, sự sáng tạo khi viết.

    Tuy nhiên, qua nhiều năm dạy học cũng như làm công tác quản lí, tôi thấy một số hạn chế về phong trào này như sau:

        Về phía học sinh:

          - Các em không được rèn luyện nhiều về cách trình bày vì nhiều môn học đã có Vở bài tập in sẵn các bài tập. Học sinh ngại viết, không có hứng thú và lòng say mê khi viết chữ mà chủ yếu là chỉ dừng lại ở mức độ viết đúng.

          ở cấp tiểu học, ngay từ những lớp đầu cấp như lớp 1 thì kỹ năng viết chữ đúng mẫu là rất quan trọng nhưng học sinh lại  không nắm được cấu tạo các con chữ và kỹ năng viết  đúng dẫn đến sai ngay từ những giờ tập viết đầu tiên của cấp học.

    Bên cạnh đó, phụ huynh không quan tâm đến sách vở cũng như các loại bút viết đúng tiêu chuẩn cho học sinh, nhiều em  không đủ vở để viết.

          Về phía giáo viên:

    Chữ viết của một số giáo viên còn quá xấu nhưng không có ý thức rèn luyện viết chữ dẫn đến không có sự mẫu mực trong chữ viết ở bảng lớp cũng như khi chấm bài cho học sinh.Thậm chí có giáo viên viết ở bảng lớp vẫn còn cẩu thả không đúng mẫu, sai chính tả, tuỳ tiện trong cách trình bày. Nhất là trong thời điểm mà toàn ngành đang vận động soạn bài trên máy vi tính thì ý thức của giáo viên về phong trào rèn chữ đẹp bị hạn chế rất nhiều.

     Chưa có mô hình, điển hình về rèn chữ viết của giáo viên trong các nhà trường để cùng nhân rộng học tập.

           Về phía nhà trường:

          - Nhà trường chỉ mới quan tâm chăm lo chỉ đạo các hoạt động về chuyên môn như học sinh giỏi các môn văn hoá mà chưa coi trọng và tạo được sự chuyển biến về phong trào thi đua “Giữ vở sạch-Viết chữ đẹp”.

          - Một số  phụ huynh còn chưa nhận thức hết tầm quan trọng của phong trào này, chỉ bắt ép học sinh học Tiếng việt, Toán mà quên rằng chữ viết của các em sẽ làm cho tâm hồn các em thêm phong phú, chữ viết xấu sẽ làm giảm đi phần điểm trình bày về chữ viết trong bài làm của các em mà bất cứ bài thi nào cũng có.

           - Chưa có hình thức tuyên dương khen ngợi những học sinh có ý thức trong phong trào “Giữ vở sạch-Viết chữ đẹp”.

           - Cơ sở vật chất nhà trường chưa đáp ứng đầy đủ cho phong trào này như bàn ghế đúng chuẩn, bảng kẻ, ánh sáng…

           - Qua thực tế thấy rằng chất lượng Vở sạch chữ đẹp chưa cao, phong trào chưa mạnh, chưa thu hút được giáo viên và học sinh say mê trong luyện chữ đẹp.

    Từ những nhận thức trên và qua những gì đã chỉ đạo ở trường trong những năm qua, bản thân tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm nhằm chỉ đạo thực hiện tốt phong trào “ Giữ vở sạch-Viết chữ đẹp” ở trường tiểu học  như sau:

          - Cần làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh để xây dựng phong trào “ Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp”

    Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, giáo viên chủ nhiệm phải tuyên truyền cho phụ huynh biết về vai trò quan trọng của Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp; hướng dẫn phụ huynh trong việc mua sắm đồ dùng sách vở, bút viết cũng như cách bọc sách vở cho các em...và phổ biến cho phụ huynh biết các tiêu chuẩn cụ thể khi xếp loại vở sạch chữ đẹp hàng tháng.

           - Hàng tháng, hàng kì nhà trường sẽ thông báo tình hình học tập và rèn luyện chữ viết của học sinh qua sổ liên lạc gia đình để phụ huynh có kế hoạch kèm cặp thêm ở nhà .

           - Xây dựng nề nếp phong trào ngay từ ở các lớp:

    Vào đầu năm học mới giáo viên chủ nhiệm lớp phải tiến hành kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của học sinh, hướng dẫn học sinh nên dùng loại vở nào, dùng loại bút nào để luyện viết, hướng dẫn học sinh cách bọc vở và bảo quản, giữ gìn sách vở như thế nào trong năm học. Hướng dẫn cho học sinh các tiêu chuẩn cần phấn đấu để đạt danh hiệu “ Vở sạch - Chữ đẹp”. Đồng thời cùng học sinh ra quyết tâm thực hiện các chỉ tiêu về phong trào rèn chữ viết và giữ gìn sách vở.

             - Có thể lấy một số bài viết của các anh chị lớp trên hoặc những học sinh đã đạt giải thi viết chữ đẹp cấp huyện, cấp tỉnh như em Trần Thị Tuyết Tình 5C, em Trần Hoàng Anh 4A, Trần Thị Phượng 3C… để cho các em xem và học tập tấm gương của các anh chị.

             - Ngoài yêu cầu viết đúng, đẹp cần hướng dẫn cách trình bày ở vở của học sinh trong từng thể loại bài, cách kẻ vở khi hết bài, hết môn, hết ngày và hết tuần như thế nào để thống nhất trong cả lớp;

             - Đối với những em có năng khiếu và viết chữ khá đẹp, giáo viên phải có định hướng từ đầu là phải luôn chú ý theo dõi, kèm cặp nhắc nhở để học sinh luôn ghi nhớ, cố gắng thường xuyên bởi vì hơn ai hết giáo viên là người trực tiếp dạy dỗ, quan tâm học sinh hàng ngày nên có điều kiện, kiểm tra và có hướng khắc phục uốn nắn kịp thời;

             - Cần khảo sát phân loại học sinh ngay từ đầu năm để có hướng kèm cặp những học sinh còn viết xấu và có kế hoạch bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu,viết đẹp;

             - Hàng tuần phải kiểm tra chấm và nhận xét, động viên để học sinh cố gắng hơn ở tuần tiếp theo.

    Hàng tháng, sau khi xếp loại Vở sạch chữ đẹp, giáo viên cần biểu dương và khen ngợi những học sinh có nhiều cố gắng trong phong trào này.

            - Dạy tốt phân môn Tập viết, Chính tả trong chương trình Tiểu học để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.

    Chúng ta biết rằng muốn viết đẹp thì trước tiên là phải viết đúng mẫu chữ, kích cỡ, độ cao, tốc độ viết đảm bảo.Vì thế trong các giờ tập viết, chính tả trên lớp, giáo viên cần cung cấp cho học sinh những khái niệm cơ bản về đường kẻ, toạ độ viết chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, các khái niệm liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ cái … Từ đó ,hình thành ở các em những biểu tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết. Bên cạnh đó, giáo viên cần dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, bao gồm các kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo các chữ cái và liên kết chữ cái tạo thành chữ ghi tiếng. Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh và đẹp.

    * Ngoài ra khi viết cần thực hiện các nguyên tắc khi ngồi viết, đó là:

           - Trạng thái tinh thần phải phấn chấn, hứng thú, không viết khi mệt mỏi, buồn ngủ, uể oải, phân tán vì chuyện khác, tránh tư tưởng viết qua quýt cho xong để đi chơi.

           - Ánh sáng trong phòng học phải đảm bảo, thuận chiều từ bên trái sang không bị sấp bóng.

           - Tư thế ngồi viết phải thoải mái, không gò bó và tuyệt đối không quỳ, nằm, ngồi viết tuỳ tiện, không để vở quá gần, khoảng cách từ mắt đến vở khoảng 25-30 cm là vừa.

           - Ngồi viết đúng tư thế, không ngồi vặn vẹo lâu thành thói quen, cố tật dẫn đến lệch cột sống .Cần hướng dẫn học sinh cách cầm bút đúng quy định.

    * Trước khi viết nên chuẩn bị tốt cho học sinh:

           - Nếu viết bút chì thì cần được gọt cẩn thận, vừa ( nét chì hơi nhọn), Không để chì nhọn quá làm cho giấy sẽ bị rách hoặc tù quá sẽ làm cho chữ có nét to, chữ xấu.

           - Nếu viết bút mực thì nên chọn bút bi nước vừa dễ viết lại không bị giây mực cả sách vở áo quần mà chữ viết lại đẹp hoặc chọn cho các em loại bút viết được nét thanh nét đậm thì càng tốt.

    * Sau khi viết giáo viên cần:

        - Nhận xét thật tỉ mỉ các nét chữ trong con chữ mà học sinh vừa viết và phân tích rõ nguyên nhân học sinh viết chưa đúng, chưa đẹp để có hướng kèm cặp và hướng dẫn thêm.

        - Đối với những em chưa nắm chắc cấu tạo con chữ hay kỹ thuật viết như: Lia bút, rê bút hay viết liền mạch thì giáo viên phải cung cấp biểu tượng về con chữ đó để học sinh nắm chắc hơn và hướng dẫn thêm về kỹ thuật viết cho các em.

       - Đề cao sự mẫu mực về chữ viết của giáo viên 

    Chúng ta thường nói rằng “ Thầy nào - trò nấy”. Quả thật, chữ viết của giáo viên là vấn đề có tính chất quyết định, bởi vì giáo viên luôn là tấm gương đối với học sinh về tất cả các mặt, nhất là học sinh tiểu học và đặc biệt là các lớp đầu cấp thì thầy cô giáo luôn là một hình ảnh rất tài giỏi, đẹp đẽ và mẫu mực. Khi vào các lớp đầu cấp học sinh bắt đầu cầm bút viết những nét chữ đầu tiên thì chữ viết của giáo viên ở bảng lớp, ở con chữ cô viết mẫu là rất quan trọng. Các em sẽ nhìn, quan sát và bắt chước những nét chữ từ đơn giản đến phức tạp của cô giáo.Thực tế thấy rằng nếu giáo viên viết chữ đẹp và có ý thức rèn chữ viết thì chất lượng chữ viết của lớp đó sẽ cao và qua quan sát ta thấy rằng nét chữ của các lớp khác nhau nhưng trong một lớp thì lại tương đối giống nhau và rất giống chữ của giáo viên.

    Bên cạnh đó, muốn cho học sinh viết đẹp, giữ gìn sách vở sạch sẽ thì giáo viên phải rất công phu rèn luyện theo phương pháp khoa học, lâu dài, kiên trì và chịu khó…

    Vì vậy, chúng tôi đã chỉ đạo toàn trường như sau:

        - Trước hết người giáo viên cần phải coi trọng chữ viết thường ngày của mình trên bảng lớp, đây chính là trang viết mẫu mực đầu tiên của mình cho học sinh thấy. 

        - Giáo viên cần viết đúng chính tả, đúng mẫu, rõ ràng và ngay ngắn, cần phải  quy định cho tất cả giáo viên cách trình bày lề bảng, dòng chữ ghi ngày tháng năm, tên môn, tên bài học cần được viết rất mẫu mực không  qua loa và tuyệt đối là không được sai chính tả. Bên cạnh đó là lời phê, lời nhận xét của giáo viên trong bài làm của học sinh cũng vậy, kể cả khi giáo viên ghi sổ liên lạc.

    Tuy nhiên, viết chữ đẹp cũng cần một chút nhỏ sự tài hoa và không phải ai cũng viết được thật đẹp, cho nên giáo viên là người luôn phải luyện viết thường xuyên. Ngoài bộ hồ sơ giáo viên phải viết hằng ngày thì giáo viên phải có vở luyện viết là vở tập viết để viết đúng mẫu chữ quy định và các bài viết luyện chữ đẹp và sáng tạo.

    - Bồi dưỡng lòng say mê và tinh thần quyết tâm thực hiện phong trào “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp ”

    Tôi nghĩ rằng, để gặt hái được nhiều thành công trong mọi công việc đều phải có lòng say mê và tinh thần quyết tâm thực hiện. Chính vì vậy, ngoài những biện pháp trên thì người giáo viên còn phải khơi dậy ở các em lòng say mê về rèn chữ cho học sinh bằng những mẫu chữ đẹp, trang vở sạch đẹp, bộ hồ sơ mẫu mực. Giáo viên phải thổi vào học sinh luồng sinh khí những ước mơ cao đẹp, kể cho học sinh nghe những mẩu chuyện về tấm gương rèn chữ viết của anh Nguyễn Ngọc Ký, Cao Bá Quát và gần hơn nữa là các bạn học sinh trong lớp, trong trường mình.

    Cho học sinh đọc và xem những bài dự thi về “ Văn hay- chữ tốt” trên báo và tạp chí Thế giới trong ta mà giáo viên sưu tầm được sau đó để lại lớp cho học sinh xem hằng ngày để qua đó gợi lên ở các em lòng say mê, ham thích luyện viết chữ đẹp.

          - Công tác chỉ đạo của nhà trường đối với phong trào  “Giữ vở sạch- Viết chữ đẹp”

    * Về công tác chỉ đạo phong trào:

         - Ngay từ đầu năm học nhà trường cần lập kế hoạch cụ thể và coi đây là một tiêu chí quan trọng trong hoạt động dạy và học của nhà trường đồng thời phải có chỉ tiêu cụ thể để giao cho các tổ chuyên môn, các khối lớp và các giáo viên chủ nhiệm lớp.

         - Hàng tháng tổ chức đánh giá xếp loại vở sạch chữ đẹp của học sinh chính xác, công khai.

        - Tổ chức cho học sinh thi viết chữ đẹp một học kì hai lần, sau mỗi lần như vậy cần động viên khen thưởng để khích lệ phong trào.

        - Sau mỗi học kì nhà trường tổ chức họp phụ huynh học sinh, giáo viên chủ nhiệm sẽ báo cáo tình hình rèn luyện chữ viết của học sinh trong từng tháng, từng kì trong tuần để cho phụ huynh biết .

        - Qua cuộc họp phụ huynh, giáo viên cần đưa ra một số cá nhân học sinh điển hình có ý thức trong việc giữ vở sạch viết chữ đẹp để khen ngợi và khích lệ phong trào.

        - Mỗi năm, nhà trường cần kết hợp các đợt sơ kết cuối kì I, tổng kết năm học  hay các đợt thi đua để tổ chức triển lãm các thành quả mà học sinh đã làm được như các bài thi viết chữ đẹp, các bộ sách vở tiêu biểu  để cho các em, các bậc phụ huynh cùng xem và thấy được những thành quả của con em mình đã ý thức rèn luyện để học sinh và các lớp có sự thi đua học tập lẫn nhau.

        - Cần có sự động viên khen thưởng thích đáng và kịp thời đối với những cá nhân học sinh và các lớp trong phong trào “ Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” sau các đợt thi đua.

        - Tổ chức trưng bày thành quả hàng năm của học sinh và chỉ đạo thực hiện tốt mô hình “ Câu lạc bộ viết chữ đẹp của giáo viên và học sinh“. Từ một cá nhân viết đẹp đạt giải nhất Quốc gia về viết chữ đẹp đứng ra hướng dẫn và duy trì câu lạc bộ hoạt động theo tháng, tuần sẽ thu hút được sự quan tâm của tập thể giáo viên và học sinh.

   * Về cơ sở vật chất:

       - Chúng tôi quan tâm nhiều đến bàn ghế cho học sinh, tham mưu với chính quyền địa phương thay thế dần loại bàn mảng có 4-5 chỗ ngồi, bàn đôi ghế đôi bằng bàn đôi ghế một và vừa tầm với lứa tuổi của từng lớp. Đặc biệt, là cố gắng bố trí phòng học cố định theo lứa tuổi, có thay đổi chứ không phải năm học nào các em cũng được ngồi bàn ghế đó, phòng học đó.

      - Trang bị đủ phòng học có bảng chống loá đạt chất lượng, riêng lớp 1,2 phải có phần kẻ ô li để thuận tiện cho việc dạy tập viết và hướng dẫn học sinh luyện viết.

       - Lắp đầy đủ hệ thống bóng đèn đủ ánh sáng cho học sinh, cửa sổ, cửa chính phải cung cấp đủ ánh sáng cho các em không bị ảnh hưởng đến thị lực.

     Qua thực tế đã chỉ đạo trong nhiều năm qua, tôi đã áp dụng những giải pháp trên trong công tác chỉ đạo phong trào “Vở sạch - Chữ đẹp” và thấy rằng:

       - Chất lượng chữ viết của học sinh nói chung được nâng lên rất nhiều, đa số các em đã có ý thức trong việc luyện chữ ở lớp và ở nhà.

       - Học sinh viết đúng mẫu, viết đảm bảo tốc độ, kỹ thuật viết được các em vận dụng và nhiều em đã có nét chữ đẹp và sáng tạo.

       - Tỉ lệ các bộ vở sạch sẽ, đẹp mắt và chuẩn mực  được chọn để trưng bày ngày càng nhiều hơn, chất lượng tốt hơn.

        - Phụ huynh học sinh ngày càng quan tâm  đến chất lượng chữ viết của học sinh và rất tự hào khi được xem bộ vở sạch chữ đẹp của con em mình được trưng bày

       - Số học sinh đạt giải về phong trào “ Giữ vở sạch- Viết chữ đẹp” qua các năm tăng cả về số lượng và chất lượng.

    Xây dựng thành công phong trào “Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp” là một việc làm hết sức cần thiết, quan trọng và không thể thiếu trong việc tổ chức các hoạt động toàn diện trong nhà trường tiểu học. Bởi vì, phong trào “Giữ vở sạch-Viết chữ đẹp” được coi trọng sẽ giúp học sinh biết giữ cẩn thận sách vở của mình, có ý thức luyện viết chữ đẹp làm cho việc học tập nói chung và học môn Tiếng Viết nói riêng của học sinh được dễ dàng hơn, thuận lợi hơn và hiệu quả cao hơn. Bên cạnh đó còn thể hiện  được ý thức của con người trong quá trình học tập hay rèn luyện cho học sinh tính cẩn thận, kiên trì chịu khó. Chính vì vậy các nhà trường cần  phải tổ chức tốt phong trào này một cách thường xuyên nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.          

 

    . Nguyễn Thị Thanh Hải - Hiệu trưởng trường Tiểu học Liên Minh, huyện Đức Thọ

 

 




Tin mới nhất Tin mới nhất